نخود یکی از حبوبات پرخاصیت و مفیدی است که در غذاهای مختلفی استفاده میشود. همچنین نخودچی یا همان نخود بوداده، یکی از آجیلهای محبوب و سنتی نزد ما ایرانیان است که در خشکبار فروشیها بهراحتی قابل تهیه است. ولی آن را در خانه نیز، میتوان با کمترین امکانات و حتی بدون فر، تهیه کرد.
ما در این مقاله میخواهیم یک دستور عالی برای طرز تهیه نخودچی خانگی با انواع طعمهای شور و شیرین، از پنیری تا نارگیلی در اختیار شما بگذاریم تا بتوانید به راحتی از این دستور پخت استفاده کرده و از خوردن نخودچیهای خوشمزه و برشته لذت ببرید. پس با ما همراه باشید.
سرفصل ها
مواد اولیه برای تهیه نخودچی خانگی
قبل از اینکه طرز تهیه نخودچی خانگی را آموزش دهیم، باید مواد زیر را آماده کنید.
- نخود به مقدار نیاز
- انواع چاشنی و ادویه، طبق سلیقه شما (فلفل، پودر پنیر، پودر جعفری، نارگیل، شکر و …)
دستور پخت و طرز تهیه نخودچی
ابتدا در لیست زیر، مراحل را بهصورت کوتاه نام بردهایم و سپس هر کدام را بهطور جداگانه و کامل، توضیح خواهیم داد.
- شستن و خیساندن نخودها
- پختن نخودها
- آبکش کردن و جدا کردن پوست آنها
- خنک شدن و خشک کردن آنها
- بو دادن نخودها به روشهای مختلف
- طعمدار کردن در هنگام بو دادن
نحوه صحیح خیساندن نخودها
یکی از مهمترین مرحلهها در طرز تهیه نخودچی که شاید به آن توجه نشود، خیساندن درست آنها میباشد. زیرا باعث خواهد شد تا نخودها بهموقع و بهتر بپزند و در نتیجه، نخودچیها کیفیت بهتری خواهند داشت. بهتر است نخودها را ابتدا شسته و سپس در قابلمه همراه با مقدار زیادی آب، بریزید.
توجه کنید که آب، باید کاملا روی نخودها را بپوشاند. حواستان باشد تا به آن سر بزنید، زیرا نخودها آب را به خود میکشند و ممکن است نیاز به اضافه کردن آب بیشتر باشد. حداقل 12 تا 24 ساعت باید خیس بخورند. حتما چندین بار آب آنها را عوض کنید و آب تازه در داخل ظرف بریزید.
پختن نخودها
اگر توجه کرده باشید، هر یک از مراحل طرز تهیه نخودچی نیاز به دقت زیادی دارد. بنابراین مرحلهی پخت نخودها نیز بسیار مهم است، زیرا اگر بیش از حد بپزند، باعث خمیری شدن آنها و در نتیجه کیفیت پایین نخودچی خواهد شد. همچنین اگر کم پخته شوند، نخودها بسیار سفت و غیر قابل مصرف، خواهند بود. نخودها را داخل قابلمه یا زودپز بریزید و به آن نمک اضافه کنید. اگر از زودپز استفاده میکنید بهتر است حدود ۲۰ الی ۳۰ دقیقه زمان پخت، طول بکشد.
اگر از قابلمه استفاده میکنید، حدود 1 تا 2 ساعت، بستگی به نوع نخودها ممکن است، زمان نیاز داشته باشد. در این مدت باید حتما به زودپز یا قابلمه سر بزنید تا نخودها له نشوند. نخودها باید بهصورت کاملا سالم و بدون اینکه از وسط نصف شوند، پخته شده باشند.
نکته: برای اینکه بدانید نخودها به اندازهی کافی پخته یا نه؟ چند عدد از آنها را تست کنید. باید زیر دندان بشکند و حالت متعادل داشته باشد. نه خیلی نرم و نه خیلی سفت باشد.
نکته: اگر میخواهید نخودچی شیرین تهیه کنید، حواستان باشد که در این مرحله نباید به نخودها نمک اضافه کنید.

خنک و خشک کردن نخودها
بعد از پختن نخودها، باید آنها را روی یک پارچهی تمیز پهن کنید و اجازه دهید بهطور کامل خنک و همزمان خشک نیز بشوند. این کار، درواقع آخرین مرحله قبل از بودادن نخودها میباشد. در مرحلهی بعد چند طعم مختلف برای بو دادن نخودها و تهیه نخودچی خوشمزه را توضیح خواهیم داد. بنابراین قبل از اینکه طرز تهیه نخودچی در ماهیتابه و فر را آموزش دهیم، باید چاشنی و ادویههای لازم را آماده کنید.
آماده کردن چاشنی و ادویه برای طعم دلخواه نخودچی
به خوشمزهترین مرحلهی طرز تهیه نخودچی رسیدیم و در واقع طعمدهندهها را باید تقریبا در اواخر برشته شدن به نخودچی اضافه کنید. پس لازم است قبل از تفت دادن آنها، طعم مورد نظر را انتخاب کرده و چاشنیهای مورد نظر را آماده کنید. بنابراین قبل از اینکه به آموزش مرحلهی تفت دادن برسیم ابتدا مواد لازم برای چند نوع طعم را، برای نخودچی پیشنهاد میکنیم.
- طرز تهیه خمیر ترش
- بهترین دمنوش برای نفخ شکم + 5 دمنوش محبوب
- فواید و مضرات جوش شیرین
- بهترین گیاه پاک کننده کبد
نخودچی فلفلی (تند و خوشمزه)
مواد لازم:
- پودر پاپریکا به مقدار لازم
- پودر فلفل قرمز ( بستگی به میزان تندی، مقداری از آن را آماده کنید)
- نمک به مقدار لازم
- چند قطره روغن (برای چسبیدن ادویه به نخودها)

نخودچی لیمویی (ترش و دلچسب)
مواد لازم:
- پودر لیمو عمانی (نصف قاشق چایخوری)
- نمک به میزان دلخواه
- آبلیمو فقط چند قطره
- چند قطره روغن (برای برای چسبیدن ادویه به نخودها)
نخودچی پنیری (فوقالعاده جذاب)
مواد لازم:
- پودر پنیر آماده (یک قاشق غذاخوری)
- کمی پودر سیر
- نمک به میزان دلخواه
- فلفل سیاه به مقدار لازم
نکته: برای نخودچی پنیری نباید پودر پنیر و ادویهها را هنگام تفت دادن به آن اضافه کنید. باید نخودچیها را بعد از برشته شدن از تابه یا فر خارج کنید و وقتی که کمی خنک شدند (ولی حتما باید گرم باشند)، چاشنیها را به آنها اضافه کنید. چون پودر پنیر خیلی سریع حالت سوختگی پیدا میکند.
نخودچی پیاز و جعفری (خاص و جذاب)
مواد لازم:
- مقداری پودر پیاز
- کمی پودر جعفری
- نمک به مقدار لازم
- چند قطره روغن (برای برای چسبیدن ادویه به نخودها)
نخودچی نارگیلی (طعمی شیرین و جسورانه)
مواد لازم:
- پودر نارگیل (یک قاشق غذاخوری)
- کمی شکر یا پودر قند
- هل یا وانیل (با توجه به ذائقه، مقدار بسیار کمی از آنها را استفاده کنید)
- چند قطره گلاب یا زعفران دم کرده (برای چسبیدن مواد به نخودچی)
نکته ۱: برای تهیه نخودچی نارگیلی یا شیرین ،باید حواستان باشد که در هنگام خیس کردن یا پختن نخودها، به آنها نمک اضافه نکنید.
نکته ۲: بعد از تفت دادن باید این مواد را به نخودچی اضافه کنید و خوب آنها را مخلوط کنید که پودر نارگیل به خوبی به نخودها بچسبد.
نخودچی شکری (شیرین و متفاوت)
مواد لازم:
- شکر (حدودا یک قاشق غذاخوری)
- کمی وانیل یا پودر هل
- چند قطره گلاب یا زعفران دم کرده (برای چسبیدن مواد به نخودچی)
طرز تهیه نخودچی شیرین نیز، مانند نخودچی نارگیلی است و نخودها نباید از قبل نمک داشته باشند.
طرز تهیه نخودچی در ماهیتابه
برای این روش بهتر است از ماهیتابههای چدنی که ضخامت آنها بیشتر است استفاده کنید، تا دما بهطور یکنواخت در آن پخش شود. وقتی از خشک بودن کامل نخودها مطمئن شدید، طبق مراحل زیر نخودچی را آماده کنید.
- گرم کردن ماهیتابه با دمای متوسط
- تفت دادن نخودها حدود 20-15 دقیقه
- اضافه کردن ۱ قاشق چایخوری روغن برای چسبیدن ادویه به نخودها
- اضافه کردن ادویه یا چاشنیها در ثانیههای پایانی
- مخلوط کردن ادویهها و ادامهی تفت دادن تا برشته شدن کامل

نکته: حتما ادویه را در چند ثانیهی آخر اضافه کنید که بعد از مخلوط شدن ادویهها، فورا باید شعلهی گاز را خاموش کنید. همچنین اگر از طعمهایی که در قسمت بالا آموزش دادیم میخواهید ایده بگیرید، باید به نکات آنها در مرحلهی اضافه کردن چاشنیها دقت کنید. بهطور مثال پودر پنیر را وقتی نخودها کمی خنک شدند باید اضافه کنید.
طرز تهیه نخودچی در فر
تمامی مراحل بالا برای تهیهی نخودچی خانگی، در فر و ماهیتابه تا این قسمت یکسان است. ولی اگر قصد درست کردن آن در فر را دارید، لازم است طبق دستورالعمل زیر عمل کنید.
- فر را روشن کرده و با دمای ۱۸۰ درجه از قبل گرم کنید.
- یک کاغذ روغنی را روی سینی فر قرار داده و نخودها را بهطور یکدست روی آن پخش کنید.
- برای پختن نخودها در فر، باید هر ۱۰ دقیقه یکبار، در فر را باز کرده و آنها را زیر و رو کنید. معمولا این مرحله ۳۰ دقیقه طول میکشد.
- اضافه کردن چاشنی و ادویهها (وقتی نخودچیها کاملا برشته شدند، آنها را از فر خارج کرده و در داخل سینی، ادویهها را به نخودچی اضافه کنید و سریع مخلوط کنید)
- خارج کردن نخودچی از سینی فر و خنک کردن آنها.
توجه: برای اطمینان از برشته شدن کامل، یکی از نخودها را برداشته و نصف کنید، اگر وسط آن نرم بود، نیاز به زمان بیشتری است. معمولا حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه طول میکشد تا نخودها کاملا سبک و برشته شوند. در این مرحله، نخودچیهای خوشمزهی خانگی آماده شدهاند.
نکته مهم: چاشنیها را حتما باید بعد از برشته شدن کامل نخودها و هنگامی که سینی را از فر خارج میکنید به آن اضافه کنید.

نکاتی مهم و طلایی در طرز تهیه نخودچی
- نخودها در هنگام بو دادن باید حتما بهصورت کامل، خشک باشند زیرا کمترین رطوبت باعث نرم شدن نخودچی خواهد شد.
- برای تهیه نخودچی شیرین، نباید در هنگام پخت به آن نمک اضافه کنید.
- نخودها باید به مقدار کافی پخته شوند یعنی نه خیلی سفت و نه خیلی نرم باشند.
- حتما بعد از پختن نخودها پوست آنها را جدا کنید و مراقب باشید نخودها له نشوند.
- اگر نخودچی را در ماهیتابه درست میکنید بهتر است از جنس چدن باشد و با حرارت ملایم از قبل گرم شده باشد.
- نخودها را بهطور مرتب و یکنواخت تفت دهید تا نخودچی یکدست و برشته تهیه کنید.
- از روغن، آبلیمو، گلاب و … اگر به مقدار زیاد استفاده کنید نخودچی نرم و مرطوب خواهد شد.
بهترین روش نگهداری نخودچی
اکنون که با طرز تهیه نخودچی آشنا شدید باید بدانید که برای نگهداری نخودچی بو داده، باید از ظرفهایی که دربهای محکم دارند استفاده کنید. زیرا هوا و رطوبت نباید به داخل آن نفوذ کنند. بنابراین یک ظرف خشک و دربدار را تهیه کنید و نخودچیها را بعد از اینکه مطمین شدید خشک و کاملا خنک هستند داخل آن بریزید. سپس آن را داخل محیطی مانند کابینت قرار دهید و توجه کنید که دمای محیط نباشد زیرا گرما، مواد غذایی را بیکیفیت و گاهی فاسد خواهد کرد. همچنین آن را کنار مواد غذاییای که بوی تندی دارند، نگهداری نکنید تا طعم و بوی نخودچی تغییر نکند.
سخن آخر
در این مقاله سعی کردیم بهترین طرز تهیه نخودچی خانگی را به شما آموزش دهیم و انواع مختلفی از چاشنیها را نیز معرفی کردیم. بنابراین به شما پیشنهاد میکنیم آنها را امتحان کنید. همچنین توجه داشته باشید که هر کدام از مرحلهها را باید با دقت انجام دهید تا بتوانید بهترین و باکیفیتترین نخودچی را تهیه کنید. امیدواریم این مقاله به شما در تهیهی نخودچی خانگی، کمک کرده باشد.





