زخم لثه | از نشانه‌‌های بیماری‌ تا پیشگیری و درمان

زخم لثه یکی از معدود مشکلاتی است که یک فرد می‌تواند در زندگی روزمره‌اش دچار شود. لثه به طور معمول هنگامی که دچار آسیب می‌شود با خونریزی، تغییر رنگ، التهاب و انواع عفونت‌ها همراه است که امکان دارند خطر آفرین باشند. شاید برایتان سوال باشد که دلایل ایجاد این زخم چیست یا که زخم‌های لثه ناشی از چه چیزهایی هستند؟ زخم‌های مربوط به دندان مصنوعی، انواع درمان، بهترین داروها برای بهبود و تسکین درد این زخم چیست؟ در ادامه ما به تمامی سوالاتی که امکان دارد در رابطه با زخم لثه برایتان پیش آید پاسخ می‌دهیم، پس با ما همراه باشید.

زخم لثه چیست؟ نشانه‌های آن چه چیزی است!

زخم لثه که معمولا با التهاب و گاهی خونریزی همراه است، ممکن دارد نشانه‌ای از اختلالات مهم در سلامت دهان و دندان باشد. این زخم معمولا بر اثر جمع شدن پلاک‌های دندانی و جرم ایجاد می‌شود و در صورت بی دقتی امکان دارد به بیماری‌های پیشرفته‌تری از لثه، مثل التهاب سطحی لثه (ژنژیویت) و التهاب عمقی لثه (پریودنتیت) منتهی شود.

عوامل بسیار زیادی در ایجاد زخم لثه تاثیر دارند؛ از جمله بهداشت نادرست دهان و دندان، استعمال دخانیات، اضطراب و استرس، بیماری‌هایی مثل دیابت، کم بودن بعضی ویتامین‌ها مثل ویتامین C و استفاده از برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی. حتی تغییرات هورمونی در دوران بارداری یا یائسگی نیز می‌توانند حساسیت لثه را افزایش و موجب زخم شدن آن شوند.

خشکی دهان نیز امکان دارد به دلیل استفاده از بعضی داروها رخ دهد که خطر زخم‌های لثه‌ای را بیشتر می‌کند. از طرف دیگر، اشخاصی که از دندان مصنوعی نیز استفاده می‌کنند یا در ناحیه کنار دندان‌ها دچار آسیب لثه شده‌اند، امکان دارد با این مشکل مواجه شوند.

شناخت دلیل اصلی زخم لثه نیازمند معاینه دقیق توسط پزشک و گاهی انجام آزمایش‌هایی است. درمان آن می‌تواند شامل بهتر شدن بهداشت دهان، استفاده از دهان شویه‌های آنتی باکتریال و در موارد شدیدتر، نیاز به اقدام تخصصی دندان پزشکی باشد.

برای جلوگیری از آن، رعایت بهداشت دهان از طریق مسواک زدن، استفاده منظم از نخ دندان، دوری از دخانیات، تغذیه سالم و مراجعه دوره‌ای به پزشک اهمیت زیادی دارد.

• قرص برای رفع تلخی دهان | علل، داروهای موثر و راهکارهای درمان خانگی

دلایل ایجاد زخم لثه چیست؟

دلایل متداول پیدا شدن زخم لثه که اکثرا با نشانه‌هایی مثل التهاب، قرمزی و حساسیت همراه است، امکان دارد ساده یا پیچیده باشد. در بعضی موارد، این زخم‌ها امکان دارند به آسیب‌های جدی‌تری در نواحی دهان و دندان منجر شوند.

علاوه بر کم‌توجهی به اصول بهداشتی دهان و دندان، دلایل دیگری مثل استعمال متداوم دخانیات، ابتلا به بعضی بیماری‌های عمومی مثل دیابت یا کمبود برخی ویتامین‌ها و همچنین مصرف بعضی از داروهای خاص نیز می‌توانند پیش‌زمینه ایجاد این نوع زخم‌ها شوند.

زخم‌های لثه فقط نوعی نشانه بالینی هستند و امکان دارند نشانه‌ای از مشکلاتی مثل تورم و التهاب لثه‌ها (ژنژیویت) یا عفونت و بیماری‌های پیشرفته لثه (پریودنتیت) باشند؛ در صورتی که این وضعیت را نادیده بگیرید، احتمال این که موجب از بین رفتن استخوان‌های فک یا حتی ریزش دندان‌ شود، وجود دارد.

از طرف دیگر، در صورت دیدن هرگونه تغییر غیرطبیعی در قسمت لثه، مثل قرمزی، ورم، احساس درد، خونریزی یا التهاب، توصیه می‌شود، مراجعه به دندان‌پزشک را در اولویت قرار دهید. پزشک با معاینه دقیق دهان و دندان، دلیل اصلی این آسیب‌ها را تشخیص می‌دهد و درمان مناسب را پیشنهاد و تجویز می‌کند.

راهکارهای مهم برای پیشگیری از زخم لثه

قبل از این که به درمان زخم لثه بپردازیم، شناخت روش‌های جلوگیری، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. با رعایت اصول بهداشت دهان و دندان و سبک زندگی سالم می‌شود از زخم‌های لثه‌ جلوگیری و از رخ دادن عارضه‌های جدی‌تری در آینده پیشگیری کرد. در ادامه، ما به مهم‌ترین روش‌های جلوگیری از زخم لثه می‌پردازیم:

• مسواک زدن اصولی و منظم: مسواک زدن دو بار در روز با مسواکی نرم و خمیردندان دارای فلوراید، مانع جمع شدن پلاک‌ها و جرم‌ها روی دندان‌ می‌شود. این راهکار ساده، جزو اولین خطوط دفاعی در برابر التهابات و آسیب‌های لثه‌ای است.
• استفاده از نخ دندان: با کشیدن نخ دندان، باقی‌مانده‌ غذا و میکروب‌ها از بین دندان‌ها و پایین خط لثه خارج می‌شوند. این کار از رشد باکتری‌ها و التهابات لثه جلوگیری می‌کند و نقش اساسی در پیشگیری از زخم لثه دارد.
• مراجعه مداوم به دندان‌پزشک: مراجعه‌های دوره‌ای کمک می‌کنند که مشکلات دهان، دندان و لثه در مراحل اولیه شناسایی و درمان شوند. دندان‌پزشک می‌تواند پلاک‌ها را به طور کاملا حرفه‌ای از بین ببرد و از اوج گرفتن بیماری لثه جلوگیری کند.
• تغذیه مناسب و کامل از مواد مغذی: رژیم غذایی که سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و لبنیات کم‌چرب هستند، سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند و بافت لثه را سالم نگه می‌دارند. دوری از مواد قندی و خوراکی‌های چسبنده نیز نقش بسزایی در جلوگیری از زخم لثه دارند.
• کنترل قند خون، به‌ویژه در افراد دارای دیابت: نوسانات قند خون امکان دارند، آسیب‌پذیری لثه را بیشتر کنند. پس بنابراین، کنترل کردن دیابت با رژیم غذایی سالم و داروهای تجویز شده، به پیشگیری از التهابات و زخم لثه کمک بسیاری می‌کند.
• ترک دخانیات: مواد شیمیایی موجود در سیگار و تنباکو موجب کم شدن جریان خون در لثه‌ها و ضعیف‌تر شدن سیستم ایمنی می‌شوند. ترک و دوری از دخانیات نه تنها سلامت لثه را حفظ می‌کند، بلکه به سرعت بخشیدن روند درمان نیز کمک می‌کند.
• کاهش و کنترل استرس: استرس به مدت طولانی با ضعیف‌تر کردن سیستم ایمنی بدن، خطر بروز التهاب‌ها و بیماری‌های لثه‌ای را افزایش می‌دهد. فعالیت‌هایی مثل یوگا، مدیتیشن و تمرینات تنفسی در کنترل استرس و حفظ سلامت عمومی بدن تاثیر گذارند.

• مواد غذایی کلسیم دار برای تقویت استخوان‌ها و حفظ سلامت بدن

راه حلی برای پیشگیری از تشکیل جرم دندان

یکی از دلایل اصلی که می‌تواند موجب ایجاد زخم لثه شود، جرم دندان است. این لایه به دلیل چسبندگی بالا و جنسی سخت، به دندان چسبیده و روی آن تشکیل می‌شود. جرم دندان دارای باکتری‌های مضری است که آسیب بسیار جدی به مینای دندان می‌رساند و موجب التهاب لثه می‌شود. برای درمان زخم لثه و پیشگیری از شکل گیری جرم دندان و همچنین حفظ سلامتی لثه‌ها، رعایت بهداشت دهان و دندان بسیار قابل توجه است.

از روش‌های تاثیرگذار که از تشکیل جرم دندانی و ایجاد زخم لثه نیز جلوگیری می‌کند می‌توان به استفاده منظم از مسواک، نخ دندان به طور روزانه و همچنین استفاده از دهان‌شویه‌های ضد باکتریایی که به کاهش باکتری‎های دهان کمک می‌کنند، اشاره کرد. علاوه بر آن، مراجعه مرتب به پزشک برای معاینه و درمان، تاثیر مهمی در جلوگیری از انواع بیماری‌های دهانی از جمله زخم لثه دارد.

زخم شدن لثه بر اثر کشیدن دندان

لثه بعد از کشیدن دندان زخم می‌شود که امری طبیعی است. از آنجایی که بدن همیشه به صورت خودکار بعد از ایجاد شدن زخم وارد پروسه درمان می‌شود و خود ترمیمی را آغاز می‌کند، زخم لثه را نیز بعد از گذشت مدت تقریبا کوتاهی درمان می‌کند، پس نیازی به نگرانی وجود ندارد. از طرف دیگر اگر این زخم‌ها پس از مدتی از بین نرفتند، این امکان وجود دارد که نشان دهنده مشکلات جدی‌تر و بزرگ‌تری باشند و نیازمند مراجعه فوری به پزشک است.

دلایل و روش‌های درمانی زخم لثه

شما برای بهبود زخم لثه می‌توانید از راهکارهای متفاوتی استفاده کنید. در ادامه چند نمونه از راهکارهای مناسب جهت درمان این عارضه را برایتان توضیح داده‌ایم.

دلایل رایج زخم لثه در دندان

• التهابات لثه ژنژیویت و پریودنتیت: این بیماری‌ها بافت لثه را ملتهب می‌کنند و موجب زخم و خونریزی می‌شوند. رعایت دقیق بهداشت دهان و پاکسازی حرفه‌ای توسط پزشک، روش درمانی موثری در این زمینه است.
• وجود اجسام خارجی در دهان: باقی‌مانده غذا یا اشیاء کوچک امکان دارد در لثه گیر کرده و زخم ایجاد کند. خارج کردن این مواد توسط دندان‌پزشک، اکثرا موجب بهبود سریع‌تر ناحیه آسیب دیده می‌شود.
• آسیب‌های فیزیکی: فشار زیاد هنگام مسواک زدن یا استفاده خشن از خلال‌دندان امکان دارد موجب ایجاد خراش و زخم در لثه شود.
• عفونت‌های دندانی: مشکلاتی مثل آبسه‌ دندان می‌توانند به بافت لثه سرایت پیدا کنند و موجب زخم و التهاب شوند. این موارد معمولا به داروهای آنتی‌بیوتیک و اقدامات تخصصی پزشکی نیاز دارند.

فعالیت‌های مراقبتی و درمان‌های کمکی

• شناخت دقیق: شناسایی عامل اصلی زخم و نیاز به جراحی لثه یا عصب‌کشی دندان (روت کانال)، فقط توسط دندان‌پزشک امکان‌پذیر است.‌
• مراقبت با روش‌های خانگی: شست‌وشوی دهان با آب‌نمک، استفاده از ژل‌های تسکین دهنده موضعی، رعایت اصولی بهداشت دهان و دندان و پرهیز از مواد غذایی قندی می‌توانند در کاهش درد و التهاب موثر باشند.

مراقبت‌های ویژه بعد از کشیدن دندان

• تغذیه مناسب: تا زمان بهبودی لثه، باید از غذاهای نرم مثل سوپ استفاده کرد و از خوردن خوراکی‌های سفت یا تیز مثل نان‌خشک، آب‌نبات یا عناب خشک خودداری نمود.
• استفاده نکردن از نی: استفاده از نی برای نوشیدن موجب ایجاد مکش در دهان شده و امکان دارد زخم را باز کرده و باعث خونریزی مجدد شود.
• پرهیز از استعمال دخانیات: استعمال دخانیات روند ترمیم زخم را کند می‌کند و احتمال عفونت را بالا می‌برد.
• کیسه‌های یخی: استفاده از یخ یا کیسه سرد روی گونه، التهاب و تورم ناحیه را کاهش می‌دهد.
• بهداشت دهان: تمیز نگه داشتن دهان و دندان با استفاده از مسواک و خمیر دندان مناسب.
• مصرف منظم داروها: مصرف به موقع داروهای ضد درد و ضد التهاب تجویز شده توسط پزشک، به بهبود سریع‌تر کمک می‌کند.

درمان‌های خانگی تاثیر گذار در تسکین زخم‌های لثه

در مواردی که زخم‌ لثه سطحی و بدون منشا پزشکی است، می‌توان از روش‌های طبیعی و سنتی بهره گرفت. برخی از موثرترین درمان‌های خانگی عبارت‌اند از:

• محلول آب نمک: شستشوی دهان با ترکیبی از یک قاشق چای‌خوری نمک در آب گرم، به کاهش التهاب و درد کمک کرده و محیط دهان را ضدعفونی می‌کند.
• چای کیسه‌ای: استفاده از چای سبز یا سیاه به صورت موضعی بر روی لثه، به خاطر وجود تانن، می‌تواند به کاهش التهاب و کنترل خونریزی کمک کند.
• ژل آلوئه‌ورا: این ماده طبیعی با خاصیت ضدالتهابی و ترمیم کننده خود، در تسکین زخم‌های لثه نقش موثری دارد.
• دمنوش گیاهی: دمنوش‌های گیاهی مثل بابونه و زنجبیل به تسکین التهاب لثه کمک می‌کنند و دارای اثرات ضد باکتریایی طبیعی هستند.
• روغن‌های گیاهی: روغن‌های مفید مثل روغن نعناع، روغن درخت چای و روغن میخک خاصیت ضدعفونی‌کنندگی داشته و از بروز عفونت‌ها جلوگیری می‌کنند.
• لیموترش و ترکیبات سرشار از ویتامین C: برای تقویت سیستم ایمنی بدن و سرعت بخشیدن روند ترمیم زخم‌ها توصیه می‌شود.
• ترکیب عسل و نمک: این ترکیب به خاطر خواص ضدباکتریایی خود، می‌تواند روند بهبودی را سرعت ببخشد.

درمان‌های موقت و هشدارهای مهم

در شرایطی که زخم لثه ناشی از کشیدن دندان است، استفاده از روش‌های خانگی به هیچ عنوان جایگزین مراقبت‌های دندان‌پزشکی نیست. اما برای تسکین موقت درد و جلوگیری از عفونت‌ها، بعضی از گزینه‌ها عبارت‌اند از:

• زنیان: این گیاه دارویی دارای خواص ضدالتهابی و ضدعفونی کننده است و می‌تواند به کاهش التهاب بعد از کشیدن دندان کمک کند.
• قرقره آب نمک: روشی ساده برای ضدعفونی کردن محل زخم و کمک به ترمیم سریع‌تر آن.
• چای کیسه‌ای سرد شده: کمک به کنترل خونریزی و کاهش التهاب.
• میخک و روغن آن: تسکین دهنده قوی درد و ضدعفونی کننده طبیعی.
• سیر: خاصیت ضد باکتری قوی داشته و در ضدعفونی کردن ناحیه زخم موثر است.

علل و پیشگیری از زخم لثه ناشی از دندان مصنوعی

زخم لثه ناشی از دندان مصنوعی یکی از مشکلات رایج افرادی است که از پروتزهای دندانی استفاده می‌کنند. این زخم‌ها اکثرا به خاطر اصطکاک مداوم و فشارهای نادرست دندان مصنوعی بر روی بافت نرم لثه به وجود می‌آیند و می‌توانند موجب درد، تورم و تحریک بافت‌های لثه شوند. تقریبا نصف کاربرانی که از دندان مصنوعی استفاده می‌کنند امکان دارد این ناراحتی‌ها را تجربه کنند.

دلایل اصلی ایجاد زخم لثه ناشی از دندان مصنوعی

• نامناسب بودن پروتز: اگر دندان مصنوعی به خوبی روی لثه قرار نگیرد و یا لق باشد، فشار نامساوی به لثه وارد می‌شود که موجب زخم و التهاب خواهد شد. این عارضه معمولا با تنظیم و اصلاح توسط دندان‌پزشک قابل حل است.
• مواد سازنده نامناسب: بعضی از مواد به کار رفته در ساخت دندان مصنوعی امکان دارد موجب حساسیت‌های آلرژیک در لثه شوند.
• عدم رعایت بهداشت دهان: عدم تمیز کردن صحیح دندان مصنوعی و جمع شدن ذرات غذا بین پروتز و لثه، محیط مناسبی را برای رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها فراهم می‌کند که منجر به تشدید زخم‌ها می‌شوند.
• خشکی دهان: کم شدن ترشح بزاق موجب افزایش اصطکاک و کاهش محفاظ طبیعی دهان می‌شود و احتمال ایجاد زخم لثه را بالا می‌برد.
• استفاده طولانی مدت: استفاده 24 ساعته از دندان مصنوعی بدون استراحت دادن به لثه‌ها، فشار زیادی به بافت‌ها وارد کرده و آسیب‌زا خواهد بود.
• دوره سازگاری با دندان مصنوعی جدید: در شروع استفاده، معمولا تحریک و ناراحتی‌های موقتی طبیعی است، به خصوص در صورت استفاده از دندان مصنوعی فوری (بلافاصله بعد از کشیدن دندان قرار داده می‌شود). بازسازی استخوان بعد از کشیدن دندان امکان دارد پروتز و لثه را تحت تاثیر قرار دهد و موجب زخم آن‌ها شود.

روش‌های پیشگیری زخم لثه ناشی از دندان مصنوعی

• خارج کردن دندان مصنوعی هنگام خواب: شب‌ها پروتز را از دهان خارج کنید تا لثه فرصت استراحت و ترمیم داشته باشد.
• تمیز کردن منظم پروتز: حداقل دو بار در روز دندان مصنوعی را با مسواک نرم و محلول‌های ضدعفونی کننده مناسب بشویید تا از جمع شدن باکتری‌ها جلوگیری شود.
• مراجعه به دندان‌پزشک: در صورت احساس فشار، درد یا نامناسب بودن پروتز، سریعا برای تنظیم آن به دندان‌پزشک مراجعه کنید.
• استفاده از چسب‌های مخصوص دندان مصنوعی: استفاده از چسب‌هایی مانند فیکسودنت می‌تواند مانع نفوذ ذرات غذا بین پروتز و لثه شود و از تحریک آن جلوگیری کند.

درمان زخم لثه ناشی از دندان مصنوعی

اگر زخم لثه ناشی از پروتز درمان نشود، ممکن است موجب آسیب‌های موقتی یا حتی دائمی به بافت لثه شود. برای بهبود وضعیت زخم بهتر است از راه حل‌های زیر استفاده کرد:

• رعایت نکات بهداشتی دهان و پروتز.
• استراحت دادن به لثه با برداشتن پروتز در مواقع غیر ضروری.
• استفاده از داروهای ضدالتهاب یا آنتی‌بیوتیک‌ها در صورت تجویز دندان‌پزشک.
• تنظیم دقیق و اصلاح پروتز توسط متخصص.
• در صورت مناسب بودن شرایط دهان و دندان، امکان دارد دندان‌پزشک گزینه جایگزین مثل ایمپلنت دندان را پیشنهاد دهد که مشکلات ناشی از پروتزهای متحرک را کاهش می‌دهد.

درمان خانگی زخم لثه ایجاد شده توسط دندان مصنوعی

اکنون که دلایل ایجاد زخم‌ها را شناختیم و روش‌های درمانشان را نیز برایتان توضیح دادیم، نوبت به درمان زخم لثه ناشی از دندان مصنوعی با روش‌های خانگی رسیده است. این نمونه‌ها تنها برای کاهش التهاب، تسکین دهنده درد، بهتر شدن روند درمانی مناسب هستند و نباید جایگزین درمان توسط پزشک شوند. 

آب‌نمک

شستشوی دهان با آب‌نمک یکی از بهترین و ساده‌ترین راه‎های درمان خانگی زخم لثه دندان مصنوعی است. نحوه استفاده از آب‌نمک جهت درمان زخم لثه دندان مصنوعی عبارت است از:

• نصف قاشق چای‌خوری نمک را درون یک لیوان آب گرم بریزید و حل کنید.
• روزی 2 تا 3 بار دهان خود را با این محلول شست‌وشو دهید.
• نکته: آب‌نمک را نخورید و از آب خیلی داغ هم استفاده نکنید، چرا که امکان دارد لثه را تحریک کند.

ژل آلوئه‌ورا

آلوئه‌ورا به خاطر خواص ضدالتهابی و تسکین دهنده، یکی از موثرترین درمان‌های طبیعی برای زخم‌های دهانی است. نحوه استفاده از آلوئه‌ورا جهت درمان خانگی زخم لثه دندان مصنوعی عبارت است از:

• ژل طبیعی آلوئه‌ورا را به طور مستقیم روی زخم مالش دهید.
• 15 الی 20 دقیقه صبر کنید و بعد دهان خود را با آب شست‌وشو دهید.
• روزی 2 تا 3 بار این کار را تکرار کنید.
• نکته: از ژل آلوئه‌ورا مرغوب استفاده کنید، و از محصولات شیمیایی که افزودنی دارند استفاده نکنید.

چای کیسه‌ای بابونه

بابونه به خاطر خواص ضدالتهابی و ضد باکتریایی، به کم شدن تورم و سرعت یافتن بهبود زخم‌های لثه کمک می‌کند. نحوه استفاده از چای بابونه جهت درمان خانگی زخم لثه دندان مصنوعی عبارت است از:

• یک چای کیسه‌ای بابونه را در آب گرم بگذارید.
• بعد از کمی سرد شدن، آن را بر روی زخم قرار دهید و 5 الی 10 دقیقه نگه دارید.
• حداقل روزی 2 بار مورد استفاده قرار دهید.
• نکته: از دمنوش بابونه می‌توان برای شستشوی دهان نیز استفاده کرد.

عسل طبیعی

عسل دارای خواص آنتی‌باکتریال و ضدالتهابی است که به درمان زخم لثه دندان مصنوعی کمک می‌کند. نحوه استفاده از عسل جهت درمان خانگی زخم لثه دندان مصنوعی عبارت است از:

• مقدار اندکی عسل را با گوش پاک‌کن بر روی زخم بگذارید.
• 15 دقیقه روی زخم بماند، بعد دهان خود را شست‌وشو دهید.
• روزی 2 تا 3 بار انجام دهید.
• نکته: تنها از عسل طبیعی استفاده کنید، چرا که عسل‌های صنعتی امکان دارند دارای قندهای افزودنی باشند که می‌توانند موجب رشد باکتری‌های مضر در دهان شوند.

روغن نارگیل

روغن نارگیل دارای خاصیت ضدالتهابی، آنتی‌باکتریال و مرطوب‌کنندگی است که به درمان زخم لثه دندان مصنوعی کمک می‌کند. نحوه استفاده از روغن نارگیل جهت درمان خانگی زخم لثه دندان مصنوعی عبارت است از:

• مقدار کمی روغن نارگیل را بر روی لثه مالش دهید.
• 10 دقیقه منتظر بمانید و بعد دهان خود را با آب بشویید.
• این کار را روزی 2 بار انجام دهید.
• نکته: حتما روغن را قبل از استفاده کمی گرم کنید تا اثر تسکین‌ دهندگی‌اش بیشتر شود.

جوش شیرین

جوش شیرین به دلیل خواص قلیایی که دارد می‌تواند به کم شدن اسید دهان و سرعت پیدا کردن بهبود زخم کمک کند. نحوه استفاده از جوش شیرین جهت درمان خانگی زخم لثه دندان مصنوعی عبارت است از:

• نصف قاشق چای‌خوری جوش شیرین را در کمی آب حل کنید تا حالت خمیری به خود بگیرد.
• خمیر را به آرامی بر روی زخم قرار دهید و 5 دقیقه منتظر بمانید.
• بعد دهان خود را با آب شست‌وشو دهید.
• توجه: درمان با جوش شیرین را فقط روزی یک بار انجام دهید تا لثه تحریک نشود.

استفاده از دارچین

دارچین به خاطر خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی که دارد می‌تواند به تسکین درد و جلوگیری از عفونت در لثه‌های زخمی کمک بسیاری کند. نحوه استفاده از دارچین جهت درمان خانگی زخم لثه دندان مصنوعی عبارت است از:

• پودر دارچین را با کمی عسل و آب ترکیب کنید تا حالت خمیری ایجاد شود.
• این خمیر را به طور مستقیم روی زخم لثه قرار دهید.
• بعد از چند دقیقه دهان خود را با آب گرم بشویید.
• نکته: حتما دارچین را به شکل پودر تازه آسیاب شده استفاده کنید.

ویتامین C

ویتامین C یکی از مهم‌ترین ویتامین‌ها برای بهبود سلامت لثه‌ها و زخم‌ها است. مصرف روزانه این ویتامین نه تنها به کم شدن زخم‌های دهانی کمک می‌کند، بلکه از خونریزی‌های لثه‌ها نیز جلوگیری می‌کند.

برای استفاده از ویتامین C جهت درمان خانگی زخم لثه دندان مصنوعی از منبع غذایی سرشار از این ویتامین مثل پرتقال، فلفل‌دلمه‌ای قرمز، توت فرنگی و کیوی استفاده کرد.

استفاده از داروهای تاثیر گذار در زخم لثه

در بعضی موارد، زخم لثه ناشی از دندان مصنوعی امکان دارد به شکلی دردناک و عفونی باشند که نیاز به درمان توسط دارو داشته باشند. در این موقعیت، پزشک امکان دارد استفاده از روش‌های زیر را توصیه کند:

• ژل‌های بی‌حس‌کننده موضعی
• آنتی‌بیوتیک‌های موضعی یا خوراکی
• دهان‌شویه‌های ضدباکتریایی
• پمادها و قطره‌ها.

توجه: استفاده از هرگونه دارو برای زخم لثه باید تحت نظر پزشک باشد تا از عوارض و تداخلات دارویی پیشگیری شود.

استراحت دادن به لثه‌ها

شما حتما باید به یاد داشته باشید که قبل از استراحت کردن و خوابیدن حتما پروتزهای مصنوعی خود را از دهان خارج کنید تا به دهانتان استراحت داده شود. در صورتی که هر روز باید از دندان مصنوعی استفاده کنید تا دهانتان به قالب آن عادت کند؛ همچنین نیازمند آن است که این اجازه را بدهید تا لثه‌هایتان در طی شب استراحت داشته باشند.

رعایت بهداشت دهان و دندان

رعایت اصول بهداشتی دهان و دندان برای پیشگیری از عفونت‌ها و باکتری‌ها بسیار قابل توجه است.

دندان مصنوعی ممکن است پلاک‌ها را جمع‌آوری کند و باکتری‌ها را درون خود جای دهد و موجب ایجاد دیگر مشکلات سلامت دهان شود.

همچنین باید لثه‌های خود را با دستمال مرطوب تمیز نگه دارید. این مرحله‌ها امکان دارد از ایجاد زخم لثه ناشی شده از دندان مصنوعی جلوگیری نکنند، اما مانع از وخیم‌تر شدن زخم لثه می‌شوند.

کاهش اصطکاک

بزاق دهان به کاهش اصطکاک دهان و دندان کمک و از تحریک لثه‌ها پیشگیری می‌کند. بزاق به شکلی طبیعی مقداری از باکتری‌های دهان را شستشو می‌دهد.

داروهای تاثیر گذار برای درمان زخم لثه ناشی از دندان مصنوعی | قطرها و پمادهای کاربردی

زخم لثه یکی از معضلات رایج بین افرادی است که از دندان مصنوعی استفاده می‌کنند. این زخم‌ها اکثرا بر اثر فشار، ساییده شدن یا برخورد نامناسب دندان مصنوعی با لثه ایجاد می‌شوند. خوشبختانه انواع زیادی از داروها، از جمله پمادها و قطره‌ها، برای کاهش التهاب، تسکین درد و سرعت بخشیدن روند درمان زخم لثه وجود دارد. در ادامه ما به معرفی تاثیرگذارترین محصولات دارویی برای درمان زخم لثه ناشی شده از دندان مصنوعی می‌پردازیم.

قطره‌های درمانی برای زخم لثه

قطره‌های دهانی که برای بهتر شدن زخم‌های لثه طراحی شده‌اند، معمولا دارای ترکیبات ضدعفونی کننده، ضدالتهاب و آرام‌بخش هستند. این قطره‌ها به کاهش التهاب، کنترل درد و پیشگیری از عفونت‌ها کمک می‌کنند. پرکاربردترین قطره‌های مناسب برای زخم لثه عبارت‌اند از:

• قطره کلرهگزیدین: ضدعفونی کننده موثر برای کنترل رشد باکتری‌ها.
• قطره‌های گیاهی مثل آلوئه‌ورا، کامفور و چای سبز: دارای خاصیت ضدالتهابی طبیعی.
• قطره‌های بنزوکائین و لیدوکائین: کاهش دهنده درد با اثر بی‌حسی موضعی.
• قطره‌های دارای هیدروژن پراکسید: کمک به پاکسازی و پیشگیری از عفونت‌ها.
• قطره‌های دارای استروئید یا آنتی‌بیوتیک‌ها: در موارد التهاب شدید یا عفونت.

پمادهای مفید برای ترمیم زخم لثه

پمادهای دهانی با خواص ضدالتهابی، ضدباکتری و ترمیم کنندگی، نقش تاثیرگذاری در بهبود زخم‌های لثه دارند. بعض از موثرترین پمادها عبارت‌اند از:

• پمادهای بنزوکائین یا لیدوکائین: تسکین فوری درد و کاهش حساسیت ناحیه آسیب دیده.
• پماد کلرهگزیدین: جلوگیری از عفونت و رشد باکتری.
• پمادهای کورتیکواستروییدی مثل کورتیزون: کاهش تورم و التهاب شدید.
• پمادهای گیاهی مثل آلوئه‌ورا یا کامومیل: مناسب برای ترمیم طبیعی و ضد التهاب برای بافت لثه.
• پمادهای آنتی‌بیوتیکی مثل نئومایسین یا مترونیدازول: دارای خواص آنتی‌بیوتیکی و مقابله با باکتری‌های مضر.
• پماد حاوی ویتامین E یا مواد مغذی دیگر: کمک کننده به بافت آسیب دیده و سرعت بخشیدن به فرآیند ترمیم.

نکات مهم در استفاده از داروها

• قبل از استفاده از هر نوع قطره یا پماد، حتما دندان‌پزشک را در جریان قرار دهید.
• استفاده صحیح داروها طبق تجویز پزشک یا بروشور داروها از اهمیت بالایی برخوردار است.
• استفاده همزمان از قطره و پماد، در صورت توصیه پزشک، می‌تواند تاثیر درمانی را تقویت کند.

سخن پایانی

زخم لثه امکان دارد نشانه‌ای از اختلالات در سلامتی دهان باشد. این زخم معمولا به دو نوع  سطحی (ژنژیویت) و عمقی (پریودنتیت) طبقه بندی می‌شود. با رعایت نکات بهداشت دهان و سبک زندگی سالم می‌شود از بروز زخم لثه‌ جلوگیری کرد.

لثه بعد از کشیدن دندان نیز زخم می‌شود که این امری طبیعی محسوب می‌شود. اما اگر این زخم‌ها بعد از مدتی از بین نرفتند، این امکان وجود دارد که نشان دهنده‌ مشکلات جدی‌تر و بزرگ‌تری باشند و نیازمند مراجعه فوری به پزشک هستند.

سوالات متداول